Phần lớn những người lái xe hiện nay vẫn đang sử dụng xe chạy xăng. Dù xe điện được nhắc đến rất nhiều trong vài năm gần đây, thực tế chỉ khoảng 7% doanh số xe mới bán ra năm ngoái là xe điện.

Khoảng cách đó hoàn toàn có thật, và nó cho thấy cuộc đua thay thế động cơ đốt trong vẫn còn rất rộng mở. Xe điện dùng pin đã giành lợi thế từ sớm, nhưng xe sử dụng pin nhiên liệu hydro vẫn đang chờ thời cơ với nhiều ưu điểm đáng chú ý.

Câu hỏi lúc này không hẳn là “công nghệ nào đã chiến thắng”, mà đúng hơn là “chúng ta đang đánh giá thấp công nghệ nào?”. Xe điện dùng pin hoạt động theo cách mà đa số mọi người đều hình dung: một bộ pin lithium-ion cỡ lớn lưu trữ điện năng, mô-tơ điện tạo chuyển động cho xe và người dùng chỉ cần cắm sạc để nạp điện. Tesla, Volkswagen hay Ford đã đầu tư hàng tỷ USD vào công nghệ này và thành quả là rất rõ ràng. Hạ tầng trạm sạc phát triển nhanh chóng và với nhiều người dùng phổ thông, hệ thống này hoạt động khá ổn. Tuy nhiên, công nghệ pin vẫn chưa thực sự đáp ứng được kỳ vọng. Nỗi lo hết pin giữa đường vẫn tồn tại. Thời gian sạc cũng lâu hơn rất nhiều so với việc đổ xăng truyền thống — từ khoảng 30 phút với sạc nhanh cho đến nhiều giờ nếu sạc tại nhà. Khía cạnh môi trường cũng không hoàn toàn “xanh” như nhiều người nghĩ, bởi việc khai thác lithium, cobalt và nickel để sản xuất pin gây ra nhiều tác động tiêu cực, trong khi bài toán xử lý các bộ pin cũ vẫn chưa có lời giải triệt để.

Hydro Hoạt Động Theo Cách Khác

Thay vì lưu trữ điện như xe điện dùng pin, xe sử dụng pin nhiên liệu hydro tự tạo ra điện trong quá trình vận hành. Khí hydro đi qua phản ứng hóa học bên trong pin nhiên liệu để tạo ra điện năng, và thứ duy nhất thải ra môi trường chỉ là nước. Việc nạp nhiên liệu cũng chỉ mất khoảng 5 phút — tương đương với thời gian đổ xăng thông thường. Tầm hoạt động của xe hydro cũng rất ấn tượng, thường dao động từ 640 đến gần 1.000 km cho mỗi lần nạp đầy. Toyota Mirai, Hyundai Nexo hay Honda Clarity đều đã chứng minh công nghệ này hoàn toàn có thể vận hành hiệu quả ngoài thực tế.

Vậy Tại Sao Xe Hydro Chưa Phổ Biến?

Câu trả lời đơn giản nhất chính là hạ tầng. Các trạm nạp hydro hiện vẫn còn rất hiếm ở nhiều nơi trên thế giới, khiến việc sở hữu một chiếc xe pin nhiên liệu giống như mua một chiếc điện thoại rất tốt nhưng lại không có sóng để sử dụng. Chưa dừng lại ở đó, phần lớn hydro hiện nay vẫn được sản xuất từ khí tự nhiên — điều này rõ ràng chưa phải một quy trình thật sự sạch. Chi phí sản xuất, lưu trữ và vận chuyển hydro hiện cũng cao hơn công nghệ pin điện. Đây không phải những vấn đề không thể giải quyết, nhưng chúng hoàn toàn là những rào cản có thật.

Nơi Công Nghệ Hydro Thực Sự Tỏa Sáng

Hydro không thực sự nhắm đến việc thay thế những chiếc xe cá nhân di chuyển hằng ngày trong đô thị. Thế mạnh lớn nhất của công nghệ này nằm ở xe tải đường dài, đội xe thương mại và vận tải hàng hóa hạng nặng — những lĩnh vực mà khả năng tiếp nhiên liệu nhanh cùng mật độ năng lượng cao trở nên cực kỳ có giá trị. Những công ty như Nikola, Hyundai hay Daimler đã bắt đầu phát triển các mẫu xe tải chạy bằng hydro. Một chiếc xe đầu kéo vận chuyển xuyên quốc gia không thể dừng hàng giờ chỉ để sạc pin giữa đường. Trong trường hợp này, hydro rõ ràng là lựa chọn thực tế hơn rất nhiều.

Liệu Có Một Kẻ Chiến Thắng Tuyệt Đối?

Có lẽ là không. Xe điện dùng pin nhiều khả năng vẫn sẽ giữ ưu thế trong thị trường xe du lịch cá nhân, nơi hệ thống trạm sạc đã phát triển khá hoàn chỉnh. Tuy nhiên, pin nhiên liệu hydro lại cho thấy tiềm năng vượt trội hơn trong lĩnh vực vận tải thương mại và di chuyển đường dài — nơi tốc độ tiếp nhiên liệu và khả năng cung cấp năng lượng mạnh mẽ đóng vai trò quan trọng nhất. Ngành công nghiệp ô tô hiện thực sự đang đứng trước một ngã rẽ lớn, và những hãng đặt cược toàn bộ vào chỉ một công nghệ có thể sẽ gặp khó khăn nếu cục diện thị trường thay đổi.

Dù là pin điện hay hydro, kỷ nguyên của động cơ đốt trong đang dần đi đến hồi kết. Câu hỏi thông minh hơn không phải công nghệ nào sẽ chiến thắng, mà là công nghệ nào phù hợp nhất cho từng nhu cầu sử dụng. Và ngày càng rõ ràng rằng hydro đang tạo ra một lý do rất thuyết phục cho hàng loạt công việc mà trước đây ít ai nghĩ nó có thể đảm nhiệm.